Ποιος είναι ο Θεός;

Πολλοί πιστεύουν πως ο Θεός είναι μία αόρατη Ανώτερη Δύναμη που κυβερνά το σύμπαν. Η Ανώτερη όμως αυτή Δύναμη είναι πολύ γενική και ασαφής που δεν ικανοποιεί την ανθρώπινη λογική.

Η ύπαρξη μιας Ανώτερης Δύναμης που δεν μας λέγει συγκεκριμένα πιο είναι το θέλημά της, ώστε να γνωρίζουμε και εμείς ποια είναι τα καθήκοντά μας προξενεί φρίκη.

Ο άνθρωπος έχει ανάγκη από έναν συγκεκριμένο και αυθεντικό Θεό. Υπάρχει όμως τέτοιος Θεός; Αν υπάρχει πρέπει να είναι θεάνθρωπος, ώστε να ακούσουμε από το στόμα του την αλήθεια, αλλά να έχει και τη θεία αυθεντία, ώστε να θέσει τη θεία σφραγίδα του στα λόγια του.

Μέσα στην ιστορία εμφανίσθηκαν πολλοί. Ο Βούδας, ο Μωάμεθ, ο Κομφούκιος, ο Χριστός κ.α. Ποιος όμως απ' όλους αυτούς είναι θεάνθρωπος, αφού η αλήθεια είναι μία;

Υπάρχουν στους ανθρώπους δύο αντιρρήσεις κατά του Χριστού.

Η πρώτη είναι: Ποιος είδε τον Χριστό;

Η δεύτερη είναι: Ο Χριστός υπήρξε, ήταν ένας καλός άνθρωπος ίσως ο καλλίτερος των ανθρώπων, όχι όμως και Θεός. Όσοι προβάλλουν την πρώτη αντίρρηση αρνούνται τον Χριστό ως άνθρωπο, άρα και ως Θεό.

Όσοι προβάλλουν την δεύτερη αντίρρηση αρνούνται την θεότητά του. Χρειάζονται λοιπόν αποδείξεις.

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Αφού ο Θεός είναι ένας, πώς έχουμε Τριάδα;

Την απάντηση μας την δίνει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Μας λέγει, ότι ο Θεός είναι ένας κατά την ουσία, τριαδικός όμως στις υποστάσεις δηλαδή στα πρόσωπα. Είναι ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Οι τρεις αυτές υποστάσεις είναι ασυγχύτως ενωμένες και αδιαστάτως διαιρούμενες.

Ο Πατέρας κατέχει τη θεότητα χωρίς να την έχει λάβει από κανέναν άλλον, την δίνει απόλυτα στον Υιό τον οποίο γεννά αιδίως και στο Άγιο Πνεύμα μέσα στο οποίο ενώνονται και οι τρεις.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος θα μας πει: Μία είναι η ουσία της θεότητας που διακρίνεται σε τρεις υποστάσεις, τρία πρόσωπα ενωμένα μεταξύ τους.

Υπάρχει λοιπόν ένας Θεός, ο Πατέρας, από τον οποίον προέρχονται τα πάντα, ένας Κύριος Ιησούς Χριστός, δια του οποίου έγιναν τα πάντα και ένα Άγιο Πνεύμα μέσα στο οποίο υπάρχουν τα πάντα.

Ο Πατέρας είναι άναρχος χωρίς αρχή, γιατί δεν προήλθε από κανένα. Ο Υιός γεννάται αιδίως από τον Πατέρα. Το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα και αποστέλλεται σε μας δια του Υιού.

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Μπορείτε να αποδείξετε, ότι ένας είναι ο Θεός και όχι πολλοί;

Για τους πιστούς που αποδέχονται την Αγία Γραφή εκεί μαρτυρείται ότι ο Θεός είναι ένας και όχι πολλοί. <<Εγώ ειμί Κύριος ο Θεός σου... ουκ έσονταί σοι θεοί έτεροι πλην εμού>> (Έξοδ. 20, 2).

Για όσους αρνούνται την Γραφή τους απαντούμε. Αν παραδεχθούμε πολλούς θεούς είναι ανάγκη να επισημάνουμε και κάποιες διαφορές ανάμεσα στους πολλούς. Γιατί αν δεν υπάρχει καμιά διαφορά σ' αυτούς, τότε ένας θα είναι και όχι πολλοί.

Αν όμως υπάρχει διαφορά σ' αυτούς, τότε πού είναι η τελειότητα; Γιατί αν κάποιος είτε κατά την αγαθότητα, είτε κατά την δύναμη, είτε κατά την σοφία, είτε κατά τον χρόνο, είτε κατά τον τόπο δεν φθάνει την τελειότητα, δεν θα μπορούσε να είναι θεός. Επομένως η μία ταυτότητα όλων αποδεικνύει μάλλον ένα και όχι πολλούς θεούς.

Πώς είναι δυνατόν να κυβερνηθεί ο κόσμος από πολλούς χωρίς να διαλυθεί και να καταστραφεί, αφού θα παρουσιασθούν αντιθέσεις στους κυβερνήτες; Και ποιος απ' όλους αυτούς έβαλε τάξη; Συνεπώς ένας είναι ο Θεός, τέλειος, απερίγραπτος, δημιουργός του σύμπαντος, αυτός που κυβερνά τα πάντα, η πηγή της τελειότητας.

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Πώς γνωρίζουμε τον Θεό;

Τον Θεό τον γνωρίζουμε με δύο τρόπους μας λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος. Ο ένας τρόπος είναι δια μέσου της κτίσεως. Δηλαδή ο Θεός κρύπτεται πίσω από τα έργα Του και φανερώνεται δι' αυτών, γιατί μόνο έτσι γίνεται προσιτός στην ασθενική μας αντίληψη. Ο δεύτερος τρόπος είναι δια της συνειδήσεως.

Ο Μέγας Βασίλειος μας λέγει, ότι την ουσία του Θεού κανείς δεν μπορεί να την προσεγγίσει, γιατί είναι απλησίαστη. Όμως μπορούμε να γνωρίσουμε τον

Θεό μέσω των θείων ενεργειών Του.

Ο Θεός δεν ανακαλύπτεται, αλλά αποκαλύπτεται στον άνθρωπο. Αποκαλύφθηκε στον Μωυσή, στους Πατριάρχες, στους προφήτες, στους Αγίους. Στο πρόσωπο του Ιησού ο Θεός αποκαλύφθηκε με τρόπο οριστικό και ολοκληρωτικό. Αφού μας πρόσφερε τον ίδιο Του τον Υιό δεν έχει πια τίποτα να κρατήσει για τον εαυτό Του και δεν μπορεί πια παρά να χαρίζει.

Χάρη στον Υιό του ανθρώπου οι ουρανοί όπου διαμένει ο Θεός ανοίχθηκαν και ο Θεός φανερώθηκε και μας έγινε προσιτός. Ο Χριστός μας έκανενα δούμε τον Θεό Πατέρα και να τον αισθανθούμε: <<ο εωρακώς εμέ εώρακε τον Πατέρα>> (Ιωάνν. 14, 9).

Για να γνωρίσει λοιπόν κάποιος τον Θεό πρέπει πρώτα να γνωρισθεί απ' αυτόν (Γαλάτ. 4, 9).

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Ποιος είδε τον Θεό;

Όταν λες ποιος είδε τον Θεό, μέσα σου κάνεις τον εξής συλλογισμό: Μόνο κάθε τι που βλέπω υπάρχει. Ότι δεν βλέπω δεν υπάρχει. Τον Θεό δεν τον βλέπω, άρα δεν υπάρχει. Είναι όμως αληθινή η πρόταση, ότι δεν βλέπω δεν υπάρχει; Πόσα πράγματα δεν βλέπουμε και όμως υπάρχουν;

Το φως το βλέπουμε; Τι είναι το φως; Είναι αυτό το οποίο βλέπουμε; Τον ηλεκτρισμό τον βλέπουμε; Όχι. Δεν τον βλέπουμε, αλλά ούτε γνωρίζουμε τι είναι ηλεκτρισμός.

Αν ήμαστε τυφλοί και δεν βλέπαμε τον ήλιο, δεν θα υπήρχε ήλιος; Ή αν παρατηρώ την ανατολή και τη δύση του ήλιου, μπορώ να ισχυρισθώ ότι ο ήλιος κινείται;

Ας υποθέσουμε ότι ο Θεός καταδεχόταν να εμφανισθεί όπως είναι. Ποιος θα τολμούσε να τον ατενίσει, όταν ένα μόνο δημιούργημά του που λέγεται ήλιος δεν μπορούμε να το δούμε με γυμνά μάτια; Ποιος θα τολμούσε με τα υλικά του μάτια να δει τον Θεό που είναι φως απείρως δυνατότερο από τον υλικό ήλιο;

Ο Θεός δεν εμφανίζεται όπως είναι, γιατί τότε θα επεβάλλετο με τον φόβο και όχι με την αγάπη. Θα τον δεχόμαστε χωρίς να μπορούμε να τον αρνηθούμε, πράγμα το οποίο στερείται ηθικής αξίας.

Ο Κύριός μας είπε, ότι αυτοί που έχουν καθαρή καρδιά θα δουν τον Θεό. Δεν θα δουν βέβαια την ουσία Του, αλλά τις άκτιστες ενέργειές Του. <<Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεό όψονται>> (Ματθ. 5, 8).

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Ποιες οι αποδείξεις περί υπάρξεως του Θεού;

Την απάντηση μας τη δίνει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: <<Ποιος ρύθμισε με τάξη τα ουράνια και επίγεια σώματα, όσα κινούνται με τον αέρα και όσα ζουν μέσα στο νερό και όσα υπήρχαν πριν από αυτά, δηλαδή τον ουρανό, τη γη, τον αέρα, το νερό; Ποιος τα ανάμιξε και τα διαχώρισε; Ποιος δίνει και κατευθύνει την ατέλειωτη και ανεμπόδιστη κίνηση;

Δεν είναι λοιπόν ο δημιουργός των πάντων αυτός που έχει φυτεύσει το λογικό, με το οποίο τα πάντα κατευθύνονται στη ζωή; Αλλά ποιος είναι ο δημιουργός τους; Δεν είναι αυτός που τα έπλασε και τους έδωσε ζωή; Δεν μπορούμε βέβαια να δώσουμε τόση δύναμη στην τύχη. Ποιος τα ρύθμισε; Ας το αποδώσουμε και αυτό, αν θέλετε, στην τύχη. Ποιος τα διατηρεί και τα φυλάει σύμφωνα με τους πρώτους νόμους; Κάποιος άλλος ή η τύχη; Οπωσδήποτε κάποιος άλλος και όχι η τύχη. Και τι είναι τέλος πάντων αν όχι ο Θεός; Έτσι λοιπόν το λογικό που είναι φυτευμένο σε όλους μας, και που είναι ο πρώτος νόμος μέσα μας ενωμένος με όλους τους ανθρώπους, μας ανέβασε από τα ορατά στον Θεό>>.

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Ποιος έκανε τον Θεό;

Όταν ρωτάς ποιος έκανε τον Θεό, η σκέψη σου είναι φαύλος κύκλος. Μία από τις ιδιότητες του Θεού είναι το άναρχο Αυτού. Όταν ρωτάς ποιος έκανε τον Θεό είναι σαν να λες ποιος γέννησε τον Αγέννητο; Ποιος έδωσε αρχή στον Άναρχο; Αλλά ας υποθέσουμε ότι τον Θεό τον γέννησε κάποιος άλλος και τον κάποιον άλλο κάποιος άλλος κ.ο.κ. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να σταματήσουμε κάπου και να πούμε, ότι αυτός είναι πρώτος άνευ προηγουμένου; Ασφαλώς ναι. Αυτός λοιπόν δεν μπορεί να είναι ούτε ο οργανικός κόσμος, ούτε ο ανόργανος, για τον απλούστατο λόγο: Ένα πράγμα για να κινηθεί πρέπει σύμφωνα με τον Νόμο της αδράνειας να ενεργήσει πάνω του μία δύναμη. Η δύναμη αυτή μπορεί να είναι κίνηση ή κάτι ακίνητο. Αν είναι κίνηση, από πού η κίνηση αυτή; Από άλλη; Και η άλλη από άλλη κ.ο.κ. Κατ' ανάγκη θα φθάσουμε σε ένα ακίνητο, το οποίο κινεί τα άλλα. Το πρώτο λοιπόν ακίνητο που κινεί τα άλλα δεν μπορεί να είναι εντός του κόσμου, γιατί εντός του κόσμου μόνο κίνηση υπάρχει. Επομένως θα είναι εκτός του κόσμου. Και άρα το ακίνητο αυτό είναι ο Θεός.

Ο Θεός υπάρχει πάντοτε και η ύπαρξή του επιβάλλεται σε ένα πρωταρχικό γεγονός, που δεν χρειάζεται καμία εξήγηση. Ο Θεός δεν έχει ούτε αρχή ούτε <<γίγνεσθαι>>. Είναι ο Ων, ο υπάρχων, ο Αιώνιος, ο Ύψιστος, ο Άγιος.

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Από πότε ο Θεός;

Λέγει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: <<Ο Θεός υπάρχει πάντοτε. Ο όρος <<ο υπάρχων>>, εκφράζει το αιώνιο, και με αυτό αυτοτιτλοφορείται όταν εμφανίζεται πάνω στο όρος στον Μωυσή. Η ύπαρξή του ούτε άρχισε κάποτε, ούτε και θα λήξει ποτέ. Ο θαυμασμός αυτός προς τον Θεό δημιουργεί περισσότερο πόθο μέσα μας να καθαρισθούμε και με την κάθαρση αυτή να γίνει ο νους μας θεόμορφος>>.

Πατήρ Γεώργιος Α. Καλπούζος

Τι είναι ο Θεός;

Κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό η λέξη <<Θεός>> παράγεται ή εκ του θέειν (=τρέχειν), επειδή ο Θεός είναι πανταχού παρών, ή εκ του αίθειν (=καίειν), <<ο γαρ Θεός πυρ καταναλίσκον πάσαν κακίαν εστίν>>, ή εκ του θεάσθαι, επειδή ο Θεός τα πάντα βλέπει και <<εθεάσατο πάντα πριν γενέσεως αυτών>> ή εκ του θω (τίθημι), επειδή ο Θεός είναι ο ποιητής πάντων και ο αίτιος κατασκευής των πάντων.

Ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων λέγει, ότι ο Θεός είναι ένας, αγέννητος, άναρχος, άτρεπτος, αναλλοίωτος, άχρονος και ποτέ δεν πεθαίνει. Είναι αγαθός και δίκαιος. Δημιουργός του ουρανού και της γης και των αγγέλων. Είναι ο ποιητής και των ψυχών και των σωμάτων.

Ενώ κατά την ουσία ο Θεός είναι ένας, όμως έχει τρία πρόσωπα. Είναι ο αγέννητος Πατήρ, ο μονογενής Υιός του, ο Θεός Λόγος, και το εκπορευτό εκ του Πατρός, Άγιον Πνεύμα.

Ο Ιωσήφ Βρυέννιος μας λέγει, ότι ο Θεός είναι υπερούσια ουσία που δεν υποπίπτει στις αισθήσεις μας. Είναι δυσνόητο ζήτημα και η ουσία του δεν μπορεί να ερευνηθεί.

Όσο ο νους των ανθρώπων προσπαθεί να γνωρίσει τον Θεό, τόσο βλέπει πόσο άγνωστος είναι. Ποιος μπορεί να νοήσει τον απερινόητο; Ποιος να ερμηνεύσει τον ανερμήνευτο; Πώς ο πηλός μπορεί να καταλάβει τον άπειρο Θεό;

Ο Θεός είναι η πηγή των αγαθών, η άπειρη αγάπη, ο υπέρθεος έρως, των εφετών το ακρότατον. Είναι το αληθινό φως που φωτίζει και δεν φωτίζεται. Είναι το Α και το Ω, η αρχή και το τέλος. Είναι ο αδαπάνητος θησαυρός και της φιλανθρωπίας το ανεξάντλητο πέλαγος.

Και ο Ιερός Χρυσόστομος τονίζει: Το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι υπάρχει ο Θεός. Δεν πρέπει όμως να περιεργαζόμαστε την ουσία Αυτού. Και ο προφήτης Δαυίδ λέγει, ότι είναι άφρονας αυτός που λέγει, ότι δεν υπάρχει Θεός. <<Είπεν άφρων εν τη καρδία αυτού, ουκ έστι Θεός>> (Ψαλμ. 13, 1).

Ο Θεός υπάρχει και είναι ανέκφραστος, αόρατος, ακατάληπτος, απερινόητος και απρόσιτος.

Να πώς το λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός: <<Άπειρο είναι το θείο και ακατάληπτο και μόνο ένα από αυτό είναι καταληπτό, η απειρία και α ακαταληψία>>.

Πατηρ Γεώργιος Α. Καλπούζος